Hoe je in één zin een briljant idee om zeep helpt.
Er is iets magisch aan een creatieve sessie. De stiften liggen klaar, twee kilo m&m's verdeeld in vijf bakjes. De muren hangen vol met templates, de koffie is sterk en iedereen voelt het. Het gaat nu gebeuren.
Totdat iemand zegt:
“Ja, maar dat hebben we al geprobeerd en dat lukt niet.”
Poef
Daar ging alle energie.
Welkom in het rijk van de creatiekillers.
Wat is een creatiekiller?
Een creatiekiller is een zin die alle creativiteit in één klap uit de lucht zuigt. Het is dat moment waarop iemand zijn hoofd optilt, fronst en het plantje van een idee omver maait. Want dat is wat een idee in het begin is: een klein, pril plantje. Een zaadje wat net is ontspruit. Nog niet bestand tegen de storm, Mmar wél vol potentie.
En wat doen wij mensen graag?
We willen op het plantje trappen, om te kijken of het wel sterk genoeg is. Uit gewoonte. Uit controle. Uit angst voor tijdverspilling. In een creatieve sessie werkt is dat trappen dodelijk.
Mijn eerste keer (met creatiekillers dan)
2014. Mijn eerste grote sessie was bij een universiteit. Ze waren al jaren bezig met een nieuw studentenportaal dat maar niet van de grond kwam. De frustratie was groot. Ik wist: als ik hier niks doe tegen negativiteit, wordt dit een slagveld. Vooraf had ik al een poster ontworpen: “25 creatiekillers — dingen die je kunt roepen om een sessie volledig om zeep te helpen.”
De sessie begon. Na vijf minuten stak iemand zijn hand op — gezicht op standje storm. Hij begon een monoloog over alles wat er niet werkte en waarom het nooit zou lukken. Ik dacht: daar is-ie, nummer één van de lijst. Maar toen gebeurde er iets prachtigs: zijn buurman tikte hem op de schouder en zei:
“Hé, heb je de poster gezien? Je bent nu een creatiekiller.”
De spanning brak. Er werd gelachen. De man zuchtte: “Sorry. Ik ben gewoon moe van dit hele project.” Ik zei: “Dan ben je precies waar je moet zijn. Je frustratie is waardevol — alleen nog niet nu. We hebben je straks nodig, maar eerst gaan we bouwen.”
Vanaf dat moment verliep de sessie soepel en kreeg de groep “er zin an”. De energie draaide om. Aan het eind van de dag zag ik dat iemand de poster voorzichtig van de muur haalde, oprolde en in zijn tas stopte.
De directeur.
Hij zei: “Deze komt op mijn kantoor. Want ik heb hier elke dag mee te maken.”
De les
Sindsdien hangt er bij elke sessie die ik begeleid een creatiekiller-poster. Niet om met een vingertje te wijzen, maar om mensen bewust te maken van wat hun woorden doen. Want zodra je het ziet, kun je het stoppen.
Energizer: Een oefening om het te voelen
Wil je het verschil echt ervaren? Probeer dit eens met je team:
Maak duo’s. Geef ze deze opdracht: jullie gaan samen op reis. Een persoon probeert alles te bedenken. De andere persoon probeert een argument te verzinnen waarom dit een slecht idee is. (“Te duur.” “Te ver.” “Te druk.”) Na drie minuten vraag je als facilitator: hoe voelde dat? Iedereen zegt hetzelfde: vreselijk.
Dan doe je het opnieuw.
Dezelfde duo’s.
Maar nu moet de ander elk idee aanvullen met een “ja, en…”.
“We gaan naar Italië.”
“Ja, en we eten elke dag pasta!”
“Ja, en we huren een Vespa en rijden naar zee!”
Na drie minuten: lachende gezichten, energie, verbinding.
Het verschil is voelbaar.
De kracht van creativiteit
Dat is de kracht van creativiteit — ruimte geven in plaats van dichtduwen. Waarom dit werkt Creativiteit floreert in veiligheid. Mensen moeten durven denken, proberen, struikelen en weer opstaan. Dat lukt alleen als de groep in de ja-stand staat. En dat begint bij bewustzijn. Bij het herkennen van zinnen die ideeën doden voordat ze geboren zijn.
De uitnodiging
Hang bij je volgende brainstorm de creatiekiller-poster op. Gebruik de energizer.
Maak van je sessie een plek waar ideeën mogen groeien, wankelen en bloeien.
En als iemand zegt: “Dat gaat bij ons niet werken.” Dan wijs je gewoon even naar de muur.
Download hier de poster (gratis)
En onthoud: ideeën zijn als ontkiemende zaadjes.
Trap er niet op. Geef ze water.